Ritalin ne işe yarar?
Ritalin’le olan ilişkim tamamen “neden hiçbir işi zamanında yapamıyorum?” sorusunun peşine düşmemle başladı. yıllardır ders çalışırken masaya oturuyorum ama sanki beynim benimle çalışmıyor. odaklanmaya çalıştıkça daha çok dağılıyorum. internet tarayıcı sekmelerim bile benden daha organizeydi. klasik dehb işte.
Doktor önce concerta verdi, teoride çok mantıklıydı çünkü uzun etkili, “bir kere al tüm günü kurtar” mantığı. ama bende öyle olmadı. concerta sabah alıyorsun, akşam hâlâ içinde dolaşıyor. günün sonunda bir yorgunluk çöküyor, beynin hâlâ çalışmak istiyor ama vücut “yeter kardeşim” diye bağırıyor. bazı günler sadece 2–3 saatlik işim oluyordu, ama üzerimde 12 saatlik bir ilaç vardı. gereksiz uzun. bu yüzden doktorla konuşup ritalin’e geçtim. işte asıl farkı o zaman gördüm.
Ritalin ilk gün şöyle bir etki yaptı: 30 dakika sonra kafamın içindeki o sürekli koşuşturan düşünceler birden hizaya girdi tıpkı concerta gibi. kaos sustu, gürültü düştü. sanki beynimde yıllardır açık duran 20 tane sekme birer birer kapanıyor. ne abartı bir enerji, ne de yapay bir mutluluk. sadece “netlik”.
yıllardır ilk kez oturduğum yerde kalabildim. Youtube’a bakmadan, telefon elime yapışmadan, odadan odaya gezmeden. tek işin içinde kalabiliyorum. ritalin’in yaptığı en net şey bu: düşünceleri sıraya sokmak.
ritalin’in en sevdiğim yanı şu oldu:
kullanım süresi kontrollü.
4–5 saat etkili. işi bitiriyorsun, sonra ilaç da bitiyor. concerta gibi “tüm gün seni rehin almıyor.”
Ama tabii Türkiye gerçeği var. ritalin bulmak piyangodan para çıkması gibi. eczanelerde yok, olan da 1 kutu. ben de mecburen tekrar concerta’ya döndüm. yoksa tercihimi soran olsa cevabım net: günlük yaşam için ritalin çok daha pratik.
yan etkiler dersen, bende ilk gün hafif iştah azalması + ağız kuruluğu oldu ama abartılacak bir şey yok. doğru doz olunca genelde problem çıkmıyor.
şimdi gelelim sorunun cevabına:
ritalin ne işe yarar?
kuru bir tıbbi açıklama değil, bizzat yaşayan biri olarak söyleyeyim:
- odaklanmayı açıyor
- beyin gürültüsünü azaltıyor
- işe başlamayı kolaylaştırıyor
- erteleme döngüsünü kırıyor
- masada durmayı mümkün kılıyor
- düşünceleri sakinleştiriyor
- motivasyonu toparlıyor
Ritalin kimseyi “dahi” yapmaz ama kafandaki potansiyelin erişilebilir olmasını sağlar.
yani yıllardır ulaşamadığın odağa bir kapı açar.
Kimisine concerta daha iyi gelir, kimisine ritalin. ama benim gibi kısa etkili bir desteğe ihtiyaç duyan biri için ritalin çok daha “insani”.
kısacası:
ritalin, dehb olan birinin beynindeki karmaşayı susturup gerçek odakla tanışmasını sağlıyor.
